ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΦΑΙΔΩΝ. Μάθημα 4/12. «Ο ΕΚ ΤΩΝ ΑΝΑΜΝΗΣΕΩΝ ΛΟΓΟΣ (72e-77a)». Δρ Κωνσταντίνος Σταυρόπουλος.

Οι ΦΡΥΚΤΩΡΙΕΣ σε συνεργασία με το πολιτιστικό τμήμα του ΕΛΛΗΝΑΪΣ σας παρουσιάζουν την ΝΕΑ σειρά μαθημάτων: ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΦΑΙΔΩΝ

Με τον Δρ Κωνσταντίνο Σταυρόπουλο
Διπλ. Μηχανολόγο Μηχανικό
Μάθημα 4/12. «Ο ΕΚ ΤΩΝ ΑΝΑΜΝΗΣΕΩΝ ΛΟΓΟΣ(72e-77a)»

Διοργάνωση: Πολιτιστικό Τμήμα Φιλοσοφίας του ΕΛΛΗ.Ν.Α.Ι.Σ

--------------------------------------------------------------------

Σύνοψη μαθήματος:

Τὸ ἐπιχείρημα τῆς ἀναμνήσεως ἢ ὁ ἐκ τῶν ἀναμνήσεων λόγος κατ᾽ Ὀλυμπιόδωρον, ἀκολουθεῖ ἀμέσως μετά, καθὼς οἱ προσδιαλεγόμενοι δὲν θεωροῦν πειστικὸν ἕναν ἀποδεικτικὸ λόγο, ὁ ὁποῖος ἕλκει τὴν καταγωγή του ἀπὸ τὴν φιλοσοφίαν τῶν Ῥεόντων.
Πῶς ἀλλοιῶς, ἄλλως τε, θὰ καταδειχθῇ ἡ μερικὴ ἀνεπάρκεια τοῦ Κρατύλου, τοῦ πρώτου διδασκάλου τοῦ Πλάτωνος, στὸν ὁποῖον ἐμαθήτευσεν, ὅπως μᾶς πληροφορεῖ ὁ Ἀριστοτέλης: ἐκ νέου τε γὰρ συνήθης γενόμενος πρῶτον Κρατύλῳ καὶ ταῖς ἡρακλειτείοις δόξαις, ἀπὸ τὸν ὁποῖον, ὅμως, ἀπεκόμισε ὅτι: ἁπάντων τῶν αἰσθητῶν ἀεὶ ῥεόντων καὶ ἐπιστήμης περὶ αὐτῶν οὐκ οὔσης (ΜτΦ, 986a, 31-34).
Ἀναζητεῖται ἑπομένως ἕνα ἀκόμη ἐπιχείρημα, προερχόμενο καὶ αὐτὸ ἀπὸ τοὺς πρώτους φιλοσοφήσαντας, ἐπακριβῶς ἀπὸ τοὺς Πυθαγορείους καὶ περὶ τοῦ ὁποίου ἔχει ἀναφερθῆ στόν, προγενέστερο τοῦ Φαίδωνος, διάλογο Μένωνα: τὸ γὰρ ζητεῖν ἄρα καὶ τὸ μανθάνειν ἀνάμνησις ὅλον ἐστίν (81d).

Σημειωτέον ὅτι, στὸν Μένωνα, διάλογο μεταβατικὸ μεταξὺ τῆς πρώτης (τῆς σωκρατικῆς ἢ τῆς νεότητος) καὶ τῆς δευτέρας (τῆς πυθαγορικῆς ἢ τῆς ἀκμῆς), διατυπώνονται ἐπίσης:
α) ἡ πεποίθησις περὶ τῆς ἀθανασίας τῆς ψυχῆς: φασὶ (Πίνδαρος καὶ ἄλλοι πολλοὶ τῶν ποιητῶν ὅσοι θεῖοί εἰσιν) γὰρ τὴν ψυχὴν τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἀθάνατον καὶ τοτὲ μὲν τελευτᾶν -ὃ δὴ ἀποθνῄσκειν καλοῦσι- τοτὲ δὲ πάλιν γίγνεσθαι, ἀπόλλυσθαι δ᾽ οὐδέποτε (81b) καὶ
β) ἡ θεωρία περὶ τῶν ἀρρήτων ἀριθμῶν, ἡ ὁποία ἂν καὶ διετυπώθη ἐν πρώτοις ἐντὸς τοῦ Ὁμακοείου, θέτοντας ἐν κινδύνῳ καὶ αὐτὴν ἀκόμη τὴν συνοχήν του, εἰσάγεται ἀπὸ τὸν Πλάτωνα, ἅμα τῇ ἐπιστροφῇ του στὸ ἄστυ, ἀπὸ τὸ πρῶτο ταξίδι του στὴν Κυρηναϊκὴ καὶ στὴν Μ. Ἑλλάδα: ἥτις ἐστὶν ἡ τοῦ ὀκτώποδος χωρίου γραμμή (84a).
Πρὸς τὴν ἀθανασίαν τῆς ψυχῆς συνάπτει εὐθέως τὴν ἀνάμνησιν, τόσῳ στὸν Μένωνα: ἄτε οὖν ἡ ψυχὴ ἀθάνατός τε οὖσα καὶ πολλάκις γεγονυῖα καὶ ἑωρακυῖα καὶ τὰ ἐνθάδε καὶ τὰ ἐν ᾍδου καὶ πάντα χρήματα, οὐκ ἔστιν ὅ τι οὐ μεμάθηκεν (81c) ὅσῳ καί, διὰ τοῦ Κέβητος, στὸν Φαίδωνα: ἡ μάθησις οὐκ ἄλλο τι ἢ ἀνάμνησις τυγχάνει οὖσα καὶ κατὰ τοῦτον ἀνάγκη που ἡμᾶς ἐν προτέρῳ τινὶ χρόνῳ μεμαθηκέναι ἃ νῦν ἀναμιμνῃσκόμεθα. τοῦτο δὲ ἀδύνατον, εἰ μὴ ἦν που ἡμῖν ἡ ψυχὴ πρὶν ἐν τῷδε τῷ ἀνθρωπίνῳ εἴδει γενέσθαι· ὥστε καὶ ταύτῃ ἀθάνατον ἡ ψυχή τι ἔοικεν εἶναι (72e-73a).
Σημειωτέον ὅτι, ἡ γνῶσις ἐξ ἀναμνήσεως δὲν προκύπτει κατ᾽ ἀνάγκην, ἀλλὰ διὰ τῆς Διαλεκτικῆς, καθὼς ὁ ἐρωτῶν (Σωκράτης) ἐκμαιεύει ἀπὸ τὸν ἀποκρινόμενον (τὸν παῖδα τοῦ Μένωνος), αὐτὸ ποὺ ἔχει γνωρίσει κατὰ τὴν εἰς ᾍδην διαμονήν του.
Τὴν ἀνάμνησιν, τὴν ὁποίαν θεωρεῖ ἴδιον τῶν ταχέων (: εὐστρόφων) καὶ τῶν εὐμαθῶν (Περὶ μνήμης καὶ ἀναμνήσεως, 449b,
8), ἐντάσσει στὴν συλλογιστικὴν διαδικασίαν, παρὰ τὶς περὶ ᾍδου ἀντιρρήσεις του καὶ ὁ Ἀριστοτέλης: αἴτιον δ᾽ ὅτι τὸ ἀναμιμνήσκεσθαί ἐστιν οἷον συλλογισμός τις· ὅτι γὰρ πρότερον εἶδεν ἢ ἤκουσεν ἤ τι τοιοῦτον ἔπαθε, συλλογίζεται ὁ ἀναμιμνησκόμενος (Αὐτόθι, 453a, 9-12).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΒΟΡΕΑ, Θ. (1972). Εἰσαγωγὴ εἰς τὴν Φιλοσοφίαν, ΟΕΔΒ, Ἀθῆναι.
ΓΟΥΔΗ, Ν.Δ. (1973, 1983). Πλάτωνος Πρωταγόρας καὶ Φαίδων, Παπαδήμας, Ἀθῆναι.
BORMANN, K. (2006). Πλάτων, Μτφρ. Ἰ. Καλογερᾶκος, Καρδαμίτσας, Ἀθῆναι.
ΜΙΣΤΡΙΩΤΟΥ, Γ. (1912). Πλάτωνος Φαίδων, Σακελλαρίου, Ἀθῆναι.
WESTERINC, L. (1976). The Greek Commentaries on Plato's Phaedo, North Holland, Oxford. 
.………………………………………………………..

Σύντομο βιογραφικό του εισηγητή:

Ὁ Κωνσταντῖνος Σταυρόπουλος Τῷ 1983 εἰσήχθη στὸ Τμῆμα τῶν Μηχανολόγων Μηχανικῶν τῆς Πολυτεχνικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Πατρῶν, ἀπὸ τὸ ὁποῖο ἀπεφοίτησε τῷ 1989.
Ἐξεπλήρωσε τὶς στρατιωτικὲς ὑποχρεώσεις του τὸν Νοέμβριο τοῦ 1991 καὶ ἀπὸ τὸν Μάρτιο τοῦ 1992 ἐργάζεται ὡς Διπλ. Μηχανικὸς στὸν ἰδιωτικὸ τομέα.
Τῷ 2002 εἰσήχθη, κατόπιν ἐξετάσεων, στὸ Μεταπτυχιακὸ Τμῆμα Ἱστορίας τῆς Φιλοσοφίας τοῦ Ἀθήνῃσι Πανεπιστημίου (ΕΚΠΑ), ἐκπονῶντας τὴν Μεταπτυχιακὴ Ἐργασία: Ἡ πολεμικὴ τοῦ Πλωτίνου ἐναντίον τῶν Γνωστικῶν, ἐνῷ τῷ 2018 κατέθεσε καὶ ὑπεστήριξε τὴν διδακτορικὴ διατριβή του: Ἡ Μαθηματικὴ δομὴ τοῦ Πλατωνικοῦ ἐπιχειρήματος, γιὰ τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸν βαθμὸν ἄριστα, μὲ Ἐπόπτη Καθηγητὴ τὸν Κ.Γ. Νιάρχο.
Συμμετέχει ἀνελλιπῶς στὰ Συνέδρια τοῦ Ὀλυμπιακοῦ Κέντρου Φιλοσοφίας καὶ Παιδείας ἀπὸ τοῦ 2004 καὶ ἔνθεν καὶ τῆς Διεθνοῦς Ἐπιστημονικῆς Ἑταιρείας Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Φιλοσοφίας, ἐνῷ ἔχει συγγράψει ἄρθρα καὶ μελέτες γιὰ τὴν φιλοσοφία τοῦ Πλάτωνος, τοὺς Προσωκρατικούς, τὴν Νεοπλατωνικὴ φιλοσοφίακαὶ τὸν Μαθηματικὸ πλατωνισμό, τὰ ὁποῖα ἔχουν δημοσιευθῆ στὰ περιοδικὰ Σωκράτης, Celestiaκαὶ Skepsis.
Συμμετέχει ἐνεργῶς στὴν Ὁμάδα Ἀναγνώσεως Μαθηματικῆς Λογοτεχνίας Θαλῆς+Φίλοι καὶ στὸ Μεταπτυχιακὸ Σεμινάριο Φιλοσοφίας τοῦ ΕΜΠ.
Εἶναι ἱδρυτὴς τοῦ συλλόγου φίλων τῆς Πλατωνικῆς Φιλοσοφίας «Νέα Ἀκαδήμεια», στὴν ὁποίαν ἔχει θέσει ὡς στόχον ζωῆς τὴν μελέτην τῶν πλατωνικῶν διαλόγων διὰ τῶν λογικῶν πραγματειῶν τοῦ Ἀριστοτέλους.

……………………………………………………..

Οι ΦΡΥΚΤΩΡΙΕΣ ευχαριστούν θερμά τον Δρ. Σταυρόπουλο Κωνσταντίνο για την άδεια καταγραφής και ανάρτησής στο διαδίκτυο, και το Σωματείο ΕΛΛΗΝ.Α.Ι.Σ για την αγαστή συνεργασία και την τεχνική εξυπηρέτηση.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
Για οποιαδήποτε πληροφορία ή καταγγελία, παρακαλούμε, ενημερώστε μας στην κεντρική ιστοσελίδα: https://www.fryktories.net