Καιάδας. Από τον μύθο στην Ιστορία. Επιστημονική έρευνα. Κωνσταντίνος Μερδενισιάνος

2026-04-13

Οι ΦΡΥΚΤΩΡΙΕΣ σας παρουσιάζουν
Καιάδας. Από τον μύθο στην Ιστορία. Επιστημονική έρευνα.

Με τον κ. Κωνσταντίνο Μερδενισιάνο.
Επίκουρο Καθηγητή Φυσικής Ανθρωπολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Η διάλεξη έγινε στο πλαίσιο της παρουσίασης του βιβλίου της κυρίας Δέσποινας Κούτσαρη με τίτλο: «Τρύπη ένθα ο Καιάδας» του εκδοτικού οίκου (Εκδόσεις ΜΙΧΑΛΗ ΣΙΔΕΡΗ), που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 31 Μαρτίου, στο Αθηναϊκό Ινστιτούτο (Χαλκοκονδύλη 9, Πλατεία Κάνιγγος, 5ος όροφος).

------------------------------------------------------------------
Σύντομη περίληψη.
Ο Καιάδας, το διαβόητο σπηλαιοβάραθρο κοντά στην αρχαία Σπάρτη (σύγχρονη Τρύπη), αποτελεί ιστορικά τον τόπο εκτέλεσης προδοτών, αιχμαλώτων (π.χ. Μεσσήνιοι) και κακοποιών.
Ο διαδεδομένος μύθος ότι οι Σπαρτιάτες πέταγαν εκεί τα ασθενικά βρέφη καταρρίπτεται από ανθρωπολογικές μελέτες, οι οποίες έδειξαν ότι οι σκελετοί ανήκουν κυρίως σε ενήλικες άνδρες.
Από τον Μύθο στην Ιστορία.
Η άποψη ότι ο Καιάδας ήταν τόπος "ευγονικής" (απόρριψης αδύναμων βρεφών) προέρχεται από παρερμηνεία αρχαίων πηγών, κυρίως του Πλουτάρχου, ο οποίος αναφέρεται στους «Αποθέτες» και όχι στον Καιάδα.
Η σύγχυση ενισχύθηκε από αναφορές στην «Πολιτεία» του Πλάτωνα, ο οποίος περιέγραφε ιδεατά την πρακτική, αλλά μάλλον όχι για τη Σπάρτη.
Ο Καιάδας ήταν ένα βαθύ, απότομο βάραθρο στον Ταΰγετο που λειτουργούσε ως τόπος κατακρημνισμού (εκτέλεσης).
Αριστομένης: Ο Μεσσήνιος ήρωας ρίχτηκε εκεί κατά τον Β' Μεσσηνιακό Πόλεμο αλλά επέζησε.
Παυσανίας: Ο βασιλιάς της Σπάρτης που κρίθηκε προδότης, σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, επρόκειτο να ριχτεί στον Καιάδα.
Είλωτες: Αναφέρεται ότι οι Σπαρτιάτες πετούσαν εκεί 2.000 Είλωτες (δούλους) κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου.
Έρευνες έδειξαν ότι τα οστά που βρέθηκαν ανήκουν σε άνδρες ηλικίας 18-35 ετών, καταρρίπτοντας τη θεωρία για παιδικούς σκελετούς.
Σήμερα ο Καιάδας είναι ένα επισκέψιμο, επιβλητικό σπηλαιοβάραθρο, ένα "δεσμοτήριο" (όπως το αποκαλούσε ο Στράβων) που συνδέει τη λακωνική γη με τις σκληρές ποινές της αρχαιότητας.
---------------------------------------------------------------------

Βιογραφικό ομιλητή

Ο Κύριος Κωνσταντίνος Μερδενισιάνος
Είναι γιατρός Καρδιολόγος και Γενικής Οικογενειακής Ιατρικής.
Διδάκτωρ Παλαιοανθρωπολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών.
Επίκουρος Καθηγητής Φυσικής Ανθρωπολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών.
Επισκ. Καθηγητής Ανθρωπολογίας Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης
Καθηγητής του Λαϊκού Πανεπιστημίου Αθηνών από το 2005.
Διευθυντής του Κινηματογραφικού Τμήματος της Ε.Π.Ε.ΑΝ.
Σπούδασε την Ιταλική γλώσσα, φιλολογία και Ιστορία στο Πανεπιστήμιο Universita Italiana per Italiana της Perugia, στην Ιταλία, το 1966. – Παράλληλα, την ίδια χρονιά, γράφτηκε στη Ακαδημία Καλών Τεχνών Pietro Vanucci της Perugia, παρακολουθώντας για ένα χρόνο μαθήματα ζωγραφικής.
Επίσης, το 1972, έλαβε πτυχίο παρακολουθήσεως θεωρητικών και πρακτικών μαθημάτων φωτογραφίας και κινηματογράφου από την Φωτοκινηματογραφική Σχολή της Εταιρείας Πνευματικής και Επιστημονικής Αναπτύξεως, με καθηγητή-διευθυντή τον γνωστό σκηνοθέτη και παραγωγό, Γιώργο Μπελεσιώτη. Από τότε και μέχρι σήμερα ασχολείται με τη φωτογραφία και τον κινηματογράφο με σημαντική δραστηριότητα ιδίως στο χώρο του ντοκιμαντέρ
Έχει μέχρι σήμερα εξερευνήσει και μελετήσει εκατοντάδες σπήλαια με καρστικό, παλαιοανθρωπολογικό, αρχαιολογικό και ιατρικό ενδιαφέρον και έχει συμμετάσχει σε σπηλαιολογικές αποστολές στην Ιταλία, Γιουγκοσλαβία, Ισραήλ και Αμερική. Ειδικά, το 1996, έλαβε μέρος σε έρευνες στα μεγαλύτερα σπήλαια του κόσμου στην περιοχή Carlsbad του New Mexico των H.Π.Α. (Carlsbad Caverns και Lechuguilla Cave).
Επίσης, θεωρείται πρωτοπόρος για τον ελληνικό χώρο, στην παραγωγή κινηματογραφικών σπηλαιολογικών ντοκιμαντέρ, έχοντας με αυτό τον τρόπο απαθανατίσει από τη δεκαετία του 1960 ιστορικές εξερευνήσεις που σήμερα αποτελούν το μοναδικό ελληνικό αρχειακό υλικό για τους νεότερους.

---------------------------------------------------
Οι Φρυκτωρίες ευχαριστούν θερμά

Τον κ. Κωνσταντίνο Μερδενισιάνο για την άδεια καταγραφής και αν΄ρτησης της ομιλίας του
Την Κυρία Δέσποινα Κούτσαρη για την πρόσκληση καταγραφής της παρουσίασης του βιβλίου της.
Τον κ. Μιχάλη Σιδέρη εκδότη του βιβλίου της κυρίας Κούτσαρη για την άδεια της τηλεοπτικής κάλυψης.
Τον κ. Κώστα Σπυρόπουλο για την φιλοξενία στον χώρο του Αθηναϊκου Ινστιτούτου
και τέλος το τεχνικό προσωπικό για την τεχνική διευκόλυνση.
-------------------------------------------------------------
Για οποιαδήποτε πληροφορία ή καταγγελία, παρακαλούμε, ενημερώστε μας στην κεντρική ιστοσελίδα: https://www.fryktories.net

Share