ΕΤΥΜΟΛΟΓΩ ΑΡΑ ΥΠΑΡΧΩ             «ἄπιτε»!

Γράφει ο Πέτρος Ιωαννίδης (αναδημοσίευση από την εφημερίδα «ΕΒΔΟΜΗ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ”)  

Ἐκ Φιλοποιήσεως*ἄρχεσθαι

&

Ἐχθροποιήσεως* παύεσθαι


«Ὥσπερ οὖν ἐν κοινῷ θεάτρῳ τῶν Ἑλλήνων διδούς ἔλεγχον ἑκαστος ὑµῶν τῆς αὑτοῦ φύσεως, οὕτω διακείσθω τήν γνώµην».     

                                                                                 (Ισοκράτης, 436-338, “Αρχίδαμος”, § 106)

(= Ο καθένας μας λοιπόν ας βάζει με το νου του, ότι είναι σαν να βρίσκεται επί της σκηνής του θεάτρου μπροστά από τους Έλληνες και εξετάζεται τι άνθρωπος/χαρακτήρας είναι).


ΣΧΟΛΙΟ: Ο Μέγας Λογογράφος, Ρητοροδιδάσκαλος και πατριώτης Ισοκράτης ,με τους (21) ή (22) μαζί με τον “Αιγινητικό” διασωθέντες ρητορικούς του λόγους και τις (9) επιστολές του πίστευε πως η Ελλάδα ενωμένη από τον Φίλιππο όφειλε να εκστρατεύσει εναντίον του προαιώνιου εχθρού της, της Περσικής Αυτοκρατορίας. Στο έργο του “Αρχίδαμος”  παρουσιάζει τον Αρχίδαμο τον Νεότερο, τον γιο του Αγησιλάου, να συμβουλεύει τους Σπαρτιάτες να μην αποδεχθούν τους όρους των Θηβαίων μετά την μάχη της Μαντίνειας (362 π.Χ.) αλλά να τους αντιμετωπίσουν με σθένος. Σκοπός της ζωής του και πολιτικό όνειρό του και σχέδιο ήταν η συνένωση των Ελλήνων και κυρίως των δύο υπερδυνάμεων της εποχής του, Αθηναίων και Σπαρτιατών, κατά του κοινού εχθρού τους, των Περσών.


ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΓΟ ΤΟΥ ΙΣΟΚΡΑΤΗ

“ΑΡΧΙΔΑΜΟΣ”

ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΟΥΝ ΟΙ ΝΕΟΤΕΡΟΙ και

ΝΑ ΜΗ ΛΗΣΜΟΝΟΥΝ ΟΙ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΟΙ

ΕΠΙΚΑΙΡΑ / ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ


Για να πάρετε μια γεύση του Πολιτικού Ρεαλισμού και της Διορατικότητας του Μεγάλου Ρήτορα και Πολιτικού Φιλόσοφου,  ο οποίος διαμόρφωσε την πολιτική κατάσταση της εποχής του:

«Οὕτω δ' ἀπίστως τὰ πρὸς σφᾶς αὐτοὺς καὶ δυσμενῶς ἔχουσιν, ὥστε μᾶλλον τοὺς πολίτας ἢ τοὺς πολεμίους δεδίασιν· ἀντὶ δὲ τῆς ἐφ' ἡμῶν ὁμονοίας καὶ τῆς παρ' ἀλλήλων εὐπορίας εἰς τοσαύτην ἀμιξίαν ἐληλύθασιν, ὥσθ' οἱ μὲν κεκτημένοι τὰς οὐσίας ἥδιον ἂν εἰς τὴν θάλατταν τὰ σφέτερ' αὐτῶν ἐκβάλοιεν ἢ τοῖς δεομένοις ἐπαρκέσειαν, οἱ δὲ καταδεέστερον πράττοντες οὐδ' ἂν εὑρεῖν δέξαιντο μᾶλλον ἢ τὰ τῶν ἐχόντων ἀφελέσθαι· [68]  καταλύσαντες δὲ τὰς θυσίας ἐπὶ τῶν βωμῶν σφάττουσιν ἀλλήλους· πλείους δὲ φεύγουσι νῦν ἐκ μιᾶς πόλεως ἢ πρότερον ἐξ ἁπάσης τῆς Πελοποννήσου».

(Ισοκράτης, 436-338, “Αρχίδαμος”, § 67, 68)


( = Και τόσο μεγάλη είναι η δυσπιστία και η αντιπάθεια μεταξύ τους, ώστε περισσότερο φοβούνται τους συμπολίτες τους παρά τους εχθρούς, και αντί για την ομόνοια, που είχαν

επί της δικής μας ηγεμονίας και αντί της αλληλοϋποστήριξης, τόσο πολύ έχουν απομονωθεί ο καθένας τους, ώστε όσοι έχουν την περιουσία τους, θα προτιμούσαν να πετάξουν τα υπάρχοντά τους στη θάλασσα παρά να βοηθήσουν αυτούς οι οποίοι στερούνται, και εκείνοι πάλι που είναι κάπως φτωχοί, και να τους την χάριζαν ακόμα την περιουσία τους οι πλούσιοι, δεν θα την δέχονταν, παρά θα προτιμούσαν να τους την πάρουν διά της βίας· κι αφού κατάργησαν τις θυσίες, πάνω στους βωμούς σφάζουν ο ένας τον άλλον· κι από μια πόλη σήμερα είναι περισσότεροι πρόσφυγες παρά πριν από ολόκληρη την Πελοπόννησο).


ΣΧΟΛΙΟ: Ο Ισοκράτης περιγράφει την κατάσταση που επικρατούσε στις περισσότερες πελοποννησιακές πόλεις μετά το 371 π.Χ.  Ύστερα από την ήττα της Σπάρτης στα Λεύκτρα

(371 π.Χ.) οι Θηβαίοι επιχείρησαν να δημιουργήσουν μια ισχυρή ηγεμονία με την υποστήριξη των Περσών. Ο θάνατος όμως του Επαμεινώνδα στη μάχη της Μαντίνειας το 362 π.Χ. ματαίωσε τις φιλόδοξες βλέψεις τους. Οι αδιάκοπες συγκρούσεις μεταξύ των πόλεων - κρατών και των συνασπισμών τους εξάντλησαν τις ελληνικές πόλεις - κράτη και επαύξησαν τη δυστυχία του πλήθους.


«πολὺ γὰρ κρεῖττον ἐν ταῖς δόξαις αἷς ἔχομεν τελευτῆσαι τὸν βίον μᾶλλον ἢ ζῆν ἐν ταῖς ἀτιμίαις, ἃς ληψόμεθα ποιήσαντες, ἃ προστάττουσιν ἡμῖν».

(Ισοκράτης, 436-338, “Αρχίδαμος”, § 89)

[ = γιατί είναι πολύ προτιμότερο να τελειώσει η ζωή μας με τη δόξα που έχουμε (ενν. εμείς οι Λακεδαιμόνιοι), παρά να ζούμε μέσα στην περιφρόνηση /ατίμωση, η οποία θα μας βαραίνει, εάν εκτελέσουμε όσα θέλουν να μας επιβάλουν (ενν. οι Θηβαίοι)].


«Περί γάρ τῶν αὐτῶν οὐχ ὁμοίως ἅπασι βουλευτέον, ἀλλ᾽ὡς ἄν ἐξ ἀρχῆς ἕκαστοι τοῦ βίου ποιήσωνται την ὑπόθεσιν».

(Ισοκράτης, 436-338, “Αρχίδαμος”, § 90-91)

(= Για τα ίδια προβλήματα / ζητήματα δεν πρέπει να παίρνουν όλοι οι άνθρωποι τις ίδιες αποφάσεις αλλά, ανάλογα με τις ηθικές αρχές, που έθεσε ο καθένας στη ζωή του).



ΠΕΡΙ ΥΠΟΚΡΙΤΙΚΗΣ - ΘΕΑΤΡΟΠΑΙΔΕΙΑΣ

Ας κυτταχθούμε κατάματα στον καθρέφτη κι ας αποφασίσουμε ποιο πρόσωπο τελικά θέλουμε να δείχνουμε στον απέναντί μας, αυτό που πραγματικά έχουμε και είμαστε ή

αυτό που νομίζουμε φαινομενικά ότι έχουμε και το αποκρύπτουμε σκοπίμως και επιμελώς. Ένα θέατρο είμαστε όλοι (παίζουμε) αλλά με πολλούς ρόλους και υποδυόμαστε πολλά πρόσωπα, τα οποία δεν μας ανήκουν και πολλές φορές δεν ταιριάζουν με το χαρακτήρα μας.


Η ζωή μας όλη είναι ένα θέατρο, αντί το θέατρο να είναι η ζωή μας (η τέχνη και ο πολιτισμός).

Ο Μέγας Δημόκριτος, ο Αβδηρίτης, (470/460 - 370), ο Θεμελιωτής της Ατομικής Θεωρίας, επονομαζόμενος ο Γελασίνος (= γελαστός), επειδή είχε μεγάλη αισιοδοξία στις

δυσκολίες της ζωής ή επειδή περιγελούσε τις καθημερινές θλίψεις των άλλων, διακήρυττε πως: «ὁ κόσμος σκηνή, ὁ βίος πάροδος· ἦλθες, εἶδες, ἀπῆλθες».

(Δημόκριτος, 470/460 - 370, Fragment 115, 3)

(= Ο κόσμος όλος είναι ένα θέατρο/μια θεατρική σκηνή και η ζωή μας όλη μια πράξη του δράματος - ένα πέρασμα/μια είσοδος σαν αυτή του Χορού από την ορχήστρα του θεάτρου

- εισέρχεσαι, παρακολουθείς, απέρχεσαι).


«’Ολος ο κόσμος είναι μια σκηνή θέατρου»: θα προσθέσει ο Άγγλος ποιητής και θεατρικός συγγραφέας Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, 1564-1616.


«Η ζωή είναι ένα θέατρο τεράστιο, όπου παίζεται η ίδια τραγωδία με διαφορετικούς τίτλους»: θα συμπληρώσει ο Γερμανός Φιλόσοφος Άρθουρ Σοπεν(χ)άουερ, 1788-1860.



Δεν γνωρίζω αν και εσείς διαπιστώνετε μαζί με μένα κάποια ομοιότητα στα λεγόμενα των μεγάλων ξένων φιλοσόφων και ποιητών με αυτά του Δημοκρίτου, πάντως να ξέρετε ότι

δεν είναι συμπτωματική αλλά καρπός μεγάλου θαυμασμού και μελέτης των Αρχαίων Ελλήνων Συγγραφέων, κάτι στο οποίο εμείς θα ήταν δέον και ωφέλιμον  να έχουμε ασκηθεί και να έχουμε μάθει να αγαπάμε από την προσχολική μας ηλικία. Αντί να μελετάμε τους Δημιουργούς Συγγραφείς μας, θαυμάζουμε τους αντιγραφείς τους!!!


Ο Μέγας Τραγικός Ποιητής Αισχύλος ο Ελευσίνιος, 525-456, Αρχιτέκτονας, Σκηνοθέτης και Μουσικός, του οποίου σώθηκαν μόλις (7) τραγωδίες από τις 80-90 που συνέθεσε, διατυμπάνιζε πως:

«Η ζωή είναι ένα θέατρο και πρέπει να συμμετέχουμε στο θίασο. Να μην είμαστε θεατές. Γιατί ο θεατής πληρώνει, ενώ αυτός που συμμετέχει στο θέατρο αμείβεται».


Ο Augusto Boal (Αουγκούστο Μπόαλ), 1931-2009, Βραζιλιάνος σκηνοθέτης και ιδρυτής του “θεάτρου των καταπιεσμένων” υποστήριζε πως: «Ηθοποιοί είμαστε όλοι, πολίτης όμως δεν είναι όποιος ζει σε μια κοινωνία, αλλά αυτός που την αλλάζει». Ο Boal επεδίωξε να μετατρέψει τα ακροατήρια σε ενεργούς συμμετέχοντες στη θεατρική εμπειρία. Και ένας ανυποψίαστος, μη μυημένος πολίτης θα αντιλαμβανόταν ότι ο Boal διάβασε την

Ποιητική του Αριστοτέλη και επηρεάστηκε απ’ αυτήν και από τους τρεις τραγικούς Έλληνες ποιητές!!!


ΕΠΙΜΥΘΙΟ


«Η ζωή είναι ένα θέατρο αλλά οφείλουμε ΕΜΕΙΣ:

Να γράφουμε το σενάριο, Να το σκηνοθετούμε, Να διανέμουμε τους ρόλους και Να πρωταγωνιστούμε.

Η επιτυχία ή η αποτυχία του έργου είναι αποκλειστικά δική μας ευθύνη».


Σας ενημερώνουμε ότι η 27η Μαρτίου είναι παγκόσμια ημέρα αφιερωμένη στο θέατρο. Τολμήστε να κάνετε μια αλλαγή, δεν θα σας βλάψει, αντίθετα θα αισθανθείτε πολύ καλύτερα.



ΝΟΜΟΣ ΛΟΓΟΔΟΣΙΑΣ/ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ ΥΠΟΥΡΓΩΝ  ΣΤΗΝ ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΣΥΛΙΑΣ/ΑΝΕΥΘΥΝΟΤΗΤΟΣ/ΑΣΥΔΟΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΜΜΕΣΗ/ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ


«Δῆλοί εἰσιν ὅτι ραδίως ἄν παρέντες τό τῆς πόλεως κοινόν ἀγαθόν ἐπί τό ἑαυτῶν ἴδιον κέρδος ἔλθοιεν διά τό μή την πόλιν ἀλλά τήν ούσίαν πατρίδα ἑαυτοῖς ἡγεῖσθαι».

(Λυσίας, 459/445-380), “Κατά Φίλωνος δοκιμασίας», 7, 1)

(= Ήταν ολοφάνερο ότι αυτοί με ευκολία θα παραμέριζαν το κοινό συμφέρον της πόλης, για να εξασφαλίσουν προσωπικά κέρδη, εξαιτίας του ότι θεωρούσαν όχι την πόλη τους αλλά

την περιουσία τους / τα κεφάλαιά τους, πατρίδα τους).


ΣΧΟΛΙΟ: Το λόγο του “Κατά Φίλωνος δοκιμασίας” ο Μέγας Ρήτορας και Λογογράφος Λυσίας (459/445 - 380) τον αφιερώνει στον ιερό θεσμό της “Δοκιμασίας” της Αρχαίας Αθηναϊκής Δημοκρατίας, ήτοι του Ελέγχου, της Εξέτασης και της Αξιολόγησης των τυπικών προσόντων ενός πολιτικού, πριν αναλάβει κάποιο αξίωμα, ούτως ώστε να διασφαλίζεται

το Δημόσιο Συμφέρον. Αντίθετα σήμερα οι βουλευτές έχουν Ασυλία κατοχυρωμένη με νόμο και δεν λογοδοτούν για τα πεπραγμένα τους.


Ο λόγος αυτός εκφωνείται κατά τη διαδικασία της Δοκιμασίας του Φίλωνα, ο απερχόμενος κατήγορος βουλευτής προσπαθεί να αποδείξει ότι ο δοκιμαζόμενος υποψήφιος

βουλευτής είναι ανάξιος και ανίκανος να αναλάβει το βουλευτικό αξίωμα.


Οι πλούσιοι θεωρούσαν «τήν οὐσίαν πατρίδα ἑαυτοῖς»,  ἤτοι την περιουσία τους, τα πλούτη τους, το κεφάλαιο, το βιος τους, πατρίδα τους και προσπαθούσαν να την διατηρήσουν και να την επαυξήσουν μέσα και έξω από την πόλη-κράτος με κάθε μέσο και τρόπο. Οι πτωχοί αντίθετα θεωρούσαν την Πατρίδα τους ως κομμάτι της ψυχής τους και ως ανεκτίμητη περιουσία τους, γι’  αυτό και δεινοπαθούσαν.

――――――――

Φιλοποίησις και φιλοποιΐα και φιλευποιΐα: η ενέργεια του φιλοποιεῖσθαι, η απόκτηση φίλων, ο προσεταιρισμός κάποιου ως φίλου· παράγεται από το ρήμα φιλοποιέω -ῶ = κάνω, προσεταιρίζομαι κάποιον ως φίλο, παίρνω κάποιον με το μέρος μου, τον κάνω δικό μου.

Ἐχθροποίησις και ἐχθροποιΐα: Νεολεξία ή Λεξιπλασία σχηματισθείσα υπ᾽εμού, από το ρήμα ἐχθροποιέω - ῶ, = κάνω, καθιστώ κάποιον εχθρό: εχθροπάθεια, εχθροπραξία, εχθρική διάθεση, πράξη, ενέργεια, εχθρότητα, εχθρικότητα, εχθροφροσύνη, έχθρητα, δυσμένεια, απέχθεια, έχθρα, μίσος.